Hedefim.com

ECZACILAR İŞLETMELERİNE DAHİL ETTİKLERİ OTOMOBİLLERİNİN GİDERLERİNİ, VERGİYE TABİ KAZANCIN HESAPLANMASINDA DİKKATE ALABİLİRLER.

Eczacılık faaliyetinden elde edilen kazançlar Ticari Kazanç olarak nitelenmekte, Eczacılar 1. sınıf tacir kabul edilmektedir. Bu durumun doğal sonucu olarak, Eczacılar bilanço usulune göre defter tutmaktadırlar. Dolayısıyla Eczacıların Ticaret erbabından, defter tutmak ve vergiye tabi kazançlarını belirlemek anlamında hiçbir farkı yoktur. Bu bağlamda eczacıların, işletmelerine dahil ettikleri binek otolarının amortismanları ile tamir ve bakım vb. giderlerini masraf yazmaları mümkündür.

Daha önceleri işletmeye dahil binek otolarının aynı zamanda zati ve ailevi ihtiyaçlar için kullanılması durumunda, amortisman dahil giderlerin 1/2 sinin kabul edileceği şeklinde bir uygulama vardı. Ancak yapılan değişikliklerle bu uygulama kaldırılmış olup işletmeye dahil otomobillerin giderlerinin tamamı, hiçbir kısıtlamaya tabi tutulmadan vergi matrahından indirilebilecektir.

Binek otomobil giderleri konusundaki tek kısıtlama, otomobillerin satın alındıkları yıl kıst amortismana tabi olmasından ibarettir. Binek otomobillerinin işletmeye dahil edildikleri ilk yıl, yılın bitimine kaç ay kalmış ise, ay kesri tam sayılmak suretiyle kalan ay süresi kadar amortisman uygulanır. Konuya ilişkin bir örnek vermek yararlı olacaktır.

ÖRNEK: Eczacı (A) 2003 yılının 15 Mayısında, 24 Milyar TL'na bir otomobil almıştır. Bu durumda amortisman aşağıdaki gibi uygulanacaktır.

15 Mayıs 2003-31 Aralık 2003 7,5 ay yani 8 ay

Amortisman Nisbeti : %20

2. Geçici Vergi Dönemi Ayrılacak Amort. : 2/12 x %20 x 24.000.000 = 800.000.000

3. Geçici Vergi Dönemi Ayrılacak Amort. : 3/12 x %20 x24.000.000 = 1.200.000.000

4. Geçici Vergi Dönemi Ayrılacak Amort. : 3/12 x %20 x24.000.000 = 1.200.000.000

2003 Yılı Toplam Amortisman : 3.200.000.000

İşletmeye dahil edilen ticari nitelikli otoların giderleri ise (Kamyonet, münibüs, minübüs kamyon vb.) hiçbir sınırlamaya tabi tutulmadan gider hesaplarına alınabilir.

ECZACILAR BİNEK OTOMOBİLLERİNİN KDV'SİNİ İNDİRİM KONUSU YAPAMAZ, ANCAK MALİYETE EKLEYEBİLİRLER.

Eczacılar işletmelerine dahil ettikleri binek otomobillerinin Katma Değer Vergisini indirim konusu yapamazlar. Bu durum KDV'nin 30. maddesinin (b) bendindeki amir hükmün sonucu olup, sadece eczacılar değil bütün yükümlüler için geçerlidir.

Ancak binek otomobilleri için ödenen Katma Değer Vergisi, otomobilin maliyetine dahil edilp, amortisman matrahının hesaplanmasında dikkate alınabilecektir. Ticari nitelikli araçların KDV'si indirime tabi tutulabilir.

BİNEK OTOMOBİLLERİNE İLİŞKİN TAŞIT ALIM VERGİSİ VE ÖZEL TÜKETİM VERGİSİ (ÖTV) DOĞRUDAN GİDER YAZILABİLİR, MOTORLU TAŞITLAR VERGİSİ İSE KANUNEN KABUL EDİLMEYEN GİDER NİTELİĞİNDEDİR.

Binek otomobili satın alırken ciddi miktarda Özel Tüketim Vergisi ve T.A.V. ödenmektedir. Bunlar doğrudan gider hesaplarına kaydedilip, vergiye tabi kazançtan indirilebilir. Ancak isteyenler bu giderleri taşıt maliyetine yükleyip, amortisman matrahına dahil edilebilirler. Bu uygulama ticari nitelikteki otolar için de geçerlidir. Yani bu konuda seçimlik hak söz konusudur.

Ancak işletmeye dahil binek otosu ya da diğer taşıtlar için ödenen Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunen Kabul Edilmeyen gider niteliğindedir. Yani vergiye tabi kazancın hesabında dikkate alınamaz.

JEEPLER BİNEK OTOSU SAYILIR.

Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanununa ekli (1) sayılı tarifede jeepler binek otosu sayılmaktadır. Dolayısıyla binek otomobilleri için geçerli olan kurallar jeepler için de geçerlidir.

Muhtelif eczacılarımızdan gelen sorular, binek otomobillerinin eczacılar tarafından, işletmeye dahil edilip edilemeyeceği, edildiği hallerde oluşacak vergi avantajları, işletmeye dahil edilen binek otolarının satışı halinde karşılayacak sorunlar konusunda yoğunlaşmaktadır.

Daha önceki benzeri bir soruya verdiğimiz yanıtta binek otomobillerinin eczaneye dahil edilebileceği detaylı olarak açıklanmıştır. Ancak konuya açıklık getirmek amacıyla oluşacak avantaj ve dezavantajlar örneklerle gösterilecektir.

ÖRNEK 1) Eczacı (A) 2001 yılı Ocak ayında 12.500.000.000.- TL'ı bedelle 2. el bir araç satın alıp, aracı eczacılıkla uğraşan işletmesine dahil etmiştir. Eczacı (A) bu aracı 2003 yılı Şubat ayında 18 Milyar TL'na satmıştır. Bu durumda yıllar itibari ile durum aşağıdaki gibi olacaktır.

2001 ve 2002 yıllarında, aracın tüm yakıt ve bakım onarım giderleri vergi matrahından düşülebilir.

Amortisman uygulaması ise seçilen amortisman usulune göre aşağıdaki gibi olur.

NORMAL AMORTİSMAN

	Amortisman Uygulanacak
	Değer	Nisbet	Amortisman Gideri
2001	12.500.000.000	% 20	2.500.000.000
2002	12.500.000.000	% 20	2.500.000.000

Her yıl için ayrılan amortisman gideri o yıl vergi matrahından indirilebilir.

HIZLANDIRILMIŞ AMORTİSMAN

Sadece bilanço usulune tabi olanlar (1. sınıf deftere tabi olanlar) tarafından uygulanır.

	Amortisman Uygulanacak
	Değer	Nisbet	Amortisman Gideri
2001	12.500.000.000	% 40	5.000.000.000
2002	7.500.000.000	% 40	3.000.000.000

Görüldüğü üzere Hızlandırılmış Amortismanda daha fazla amortisman ayrılmış gibi gözükmektedir. Ancak aracın daha fazla örneğin (5) yıl kullanılması durumda ileriki yıllarda amortisman gideri azalacaktır;

	Amortismana Tabi
	Değer	Nisbet	Amortisman Gideri
2003	4.500.000.000	% 40	1.800.000.000
2004	2.700.000.000	% 40	1.080.000.000
2005	1.620.000.000	% 100	1.620.000.000

ARACIN SATIŞI:

Örnekte araç 18 Milyar TL'na satıldığında fatura edilecek dolayısıyla KDV doğacaktır. Ancak 2. el otomobillerde KDV %1 olduğunda doğacak KDV (18.000.000.000X%1)= 180.000.000.- TL'dır.

Öte yandan aracın net değeri ile (Alış Bedeli - Amortismanı) satış değeri arasındaki fark kadar kar edilmesi söz konusudur. Ancak araç 2 yıldan fazla elde tutulduğu için aracın net değeri aracın alındığı ay ile satıldığı ay hariç TEFE dikkate alınarak arttırılacaktır. Aracın alındığı ay olan Ocak 2001'de TEFE 2686,80 satıldığı ay olan 2003 Şubat ayında TEFE 6840,70 olduğuna göre aracın enflasyon dikkate alındığında Net Değeri normal amortisman uygulamasına göre aşağıdaki gibi hesaplanacaktır.

Aracın Net Değeri = Alış Bedeli - Amortisman
= 12.500.000.000-5.000.000.000
= 7.500.000.000

Enflasyona göre değer = Satış TEFE X Net Değer
Alış TEFE

= 6840,70 X7.500.000.000
2.686,80

= 19.095.299,40

Araç 18.000.000.000.- TL'na satıldığına göre bir kar doğmayacaktır.

ÖRNEK 2) Eczacı (a) 2003 yılı Ocak ayında aşağıdaki faturada gösterilen bedelle 1.el bir binek otomobil satın almıştır.

Araç Bedeli		20.000.000.000.- TL
ÖTV % 27		5.400.000.000.- TL
KDV Matrahı		25.400.000.000.- TL
KDV % 18		4.572.000.000.- TL
TOPLAM		29.972.000.000.- TL

Araç alındığında ödenen 5.400.000.000.- TL ÖTV ve 4.572.000.000.- TL KDV doğrudan gider yazılabilir. Araç Bedeli 20.000.000.000.-TL üzerinden ise %20 (Normal Usul) veya %40 (Hızlandırılmış) amortisman ayrılabilecektir.

Aracın (1) yıl sonra 25 Milyar TL'na satılması halinde durum aşağıdaki gibi olur.

KDV	=	25.000.000.000 X %1=250.000.000.-TL
Aracın Net Değeri	=	(20.000.000.000 - 4.000.000.000)
	=	16.000.000.000.- TL
Satış Bedeli	=	25.000.000.000.- TL
Net Değer	=	(-) 16.000.000.000.- TL
Kar	=	9.000.000.000.- TL

Görüldüğü üzere araç (2) tam yıl doğmadan satıldığı için araç bedeli TEFE oran ile yükseltilmemiş, dolayısıyla 9.000.000.000.-TL kar doğmuştur.

Araç 2 yıl (1) ay sonra satılsaydı ilk örnekde olduğu gibi araç bedeli TEFE kadar arttırılacak, dolayısıyla yük doğmayacak ya da azalacaktı.