Hedefim.com

Vergi Kanunlarında Yapılan Değişiklikler

5035 sayılı yasa ile vergi yasalarında değişiklikler olmuştur. Bu konuda müşavirliğimizce hazırlanan genelge sunulmuştur.

Söz konusu yasa ile yapılan değişiklikler aşağıda özetlenmiştir.

1) Ay kesirlerine isabet eden gecikme zamlarının aylık yerine günlük hesaplanması esasına geçilmiştir. Böylece daha adil gecikme zammı uygulanabilecektir.

Öte yandan halen basit olarak uygulanan gecikme zamlarının, birleşik hesaplanabilmesi konusunda Bakanlar Kuruluna yetki verilmiştir.

2) Fazla ödenen KDV'lerin sadece indirim hakkına sahip olmayanlara iadesine imkan tanıyan KDV Kanunu'nun 8/2 nci maddesi değiştirilerek, indirim hakkına sahip mükelleflerin fuzulen ödedikleri KDV'yi indirim yoluyla giderememeleri durumunda iade olarak alabilmeleri konusunda Maliye Bakanlığı'na yetki verilmiştir.

3) Metal, plastik, kağıt ve camın hurda ve atıklarının teslimi, kısmi istisna kapsamına alınmıştır. Daha önce bunlar KDV tevkifatı kapsamındaydı. (Böylelikle hurda ve atıklardaki tevkifat gereği de sona ermiştir.)

4) KDV nin 13/b maddesi kaldırılarak, deniz ve hava taşıma araçları için liman ve hava meydanlarında yapılan hizmetler tam istisna kapsamından çıkarılmış, 17 nci maddeye alınarak kısmi istisna olarak yeniden düzenlenmiştir.

5) İndirimli orana tabi teslim ve hizmetlerle ilgili yıllık iade hakkının aylık olarak mahsuben iade konusu yapılabileceği hükme bağlanmıştır. Nakit iade yine yıllık olarak yapılacaktır.

6) İadeye hak kazanılan KDV'lerin mahsup edilebileceği borçların çeşidi arttırılmış, genel bütçeli daireler, belediyeler döner sermayeli kuruluşlara, sermayesinin %51'i veya daha fazlası kamuya ait olan veya özelleştirme kapsamında bulunan işletmelere olan borçlar da, mahsup kapsamına alınmıştır.

Öte yandan Maliye Bakanlığına nakit ödemeleri kaldırıp, iade sistemini mahsupla sınırlama kosnusunda yetki tanınmıştır.

7) Teknoloji Geliştirme Bölgelerindeki yönetici şirketleri ile bu bölgede faaliyet gösteren Gelir ve Kurumlar Vergisi mükelleflerinin münhasıran bu bölgedeki yazılım ve AR-GE faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlara uygulanan Gelir ve Kurumlar Vergisi istisnasının süresi 31/12/2013 tarihine kadar uzatılmıştır. Aynı şekilde bu bölgede çalışan araştırmacı, yazılımcı ve AR-GE personelinin ücretlerine ilişkin istisna uygulamasıda 31/12/2013'e kadar uzatılmıştır.

Teknoloji Geliştirme Bölgelerindeki faaliyetlerden doğan KDV'ler de 31/12/2013'e kadar KDV'den müstesnadır.

8) Serbest meslek erbabının indirebileceği giderler günün gereklerine göre tüccarlara paralel olarak yeniden tanımlanmış ve genişletilmiştir.

9) Gelir ve Kurumlar Vergisi yükümlülülerinin Vakıflar Genel Müdürlüğünün idaresinde ve denetiminde bulunan mazbut vakıflar ile belediyeler dahil diğer kamu kurum ve kuruluşları adına kayıtlı olan, kültür ve tabiat varlıklarını koruma kurulu nezdinde eski eser tescilli abide eserlerin; bakımı, onarımı, restore edilmesi ve yaşatılması amacıyla, eserlerin kayıtlı olduğu kurumlara yaptıkları bağışların tamamının vergi matrahından indirilmesine imkan tanınmıştır.

10) Fakirlere yardım amacıyla gıda bankacılığı yapan dernek ve vakıflarla yapılan gıda maddesi bağışlarının tamamının, Maliye Bakanlığınca belirlenen esaslar çerçevesinde Gelir ve Kurumlar Vergisinden düşülmesine imkan tanınmıştır.

11) Stopaja tabi tutulan repo gelirlerinin, mevduat faizlerinin, Menkul Kıymet Yatırım Mevduat fonlarının beyan dışı kalma süresi 31/12/2004'e kadar uzatılmıştır. Ayrıca 2004 yılında ihraç edilecek devlet tahvili ve hazine bonosu faiz gelirleri ile alım satım kazançları da istisna kapsamına alınarak beyan dışı bırakılmıştır.

12) Gayrimenkul ve iştirak hisselerinin satışında uygulanan KVK geçici 28/a maddesindeki istisna ve bankalar ve bankalara borçlu kurumlara ilişkin KVK geçici 29 uncu maddedeki istisnanın süresi bir yıl uzatılmıştır.

13) 2004 yılına münhasır olmak üzere kurumlar vergisi ve geçici verginin oranı % 33 olarak belirlenmiştir.

14) Beyanname verme süreleri değiştirilmiş, ödeme süreleri ile beyan süreleri farklılaştırılmıştır. Bu düzenleme ileride vergi tahsilatının tamamen bankacılık sistemi aracılığı ile yapılabilmesine alt yapı oluşturmak amacıyla yapılmıştır. Ayrıca Maliye Bakanlığına vergi tahsilatını tamamen özel ödeme şekilleri kullanılmak suretiyle yaptırma yetkisi verilmiştir.

Bu durumda 01/01/2004'ten itibaren beyan ve ödeme süreleri aşağıdaki gibi olacaktır.

Beyanname Türü	Beyanname Verme Süresi	Ödeme Süresi
Gelir Vergisi (Basit Usulde Vergilendirilen Mükellefler)	Takip Eden Yılın Şubat Ayının 1-15 inci Günleri	Takip Eden Yılın Şubat Ayı İçinde (Beyannamenin Verildiği Ayın Sonuna Kadar)
Gelir Vergisi (Basit Usul Dışındakiler)	Takip Eden Yılın Mart Ayının 1-15 inci Günleri	Takip Eden Yılın Mart Ayı İçinde (Beyannamenin Verildiği Ayın Sonuna Kadar)
Kurumlar Vergisi	Hesap Döneminin Kapandığı Ayı Takip Eden Dördüncü Ayın 1-15 inci günleri (Hesap Dönemi Takvim Yılı Olanlarda 15 Nisan Akşamına Kadar)	Hesap Döneminin Kapandığı Ayı Takip Eden Dördüncü Ay İçinde (Hesap Dönemi Takvim Yılı Olanlarda Nisan Ayı İçinde)
Muhtasar (Aylık)	Ertesi Ayın 20 nci Günü Akşamına Kadar	Ertesi Ayın 26 ncı Günü Akşamına Kadar
Muhtasar (3 Aylık)	Ocak,Nisan,Temmuz ve Ekim Aylarının (İlgili Dönemi İzleyen Ayın) 20 nci Günü Akşamına Kadar	Ocak,Nisan,Temmuz ve Ekim Aylarının 26 ncı Günü Akşamına Kadar
Katma Değer Vergisi	Ertesi Ayın 20 nci Günü Akşamına Kadar	Ertesi Ayın 26 ncı Günü Akşamına Kadar
Geçici Vergi	Geçici Vergi Dönemini İzleyen İkinci Ayın 1-10 uncu Günleri	Geçici Vergi Dönemini İzleyen İkinci Ayın 17 nci Günü Akşamına Kadar

Belirtilen değişiklikler 01.01.2004 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Dolayısıyla bu tarihten itibaren başlayan dönemler için bu sürelerde beyanname verilmesi ve ödemelerin yapılması gerekir. Ancak 01/01/2004'ten önce kapanan dönemler için eski sürelerin mi yoksa yeni beyan ve ödeme sürelerinin mi geçerli olacağı konusunda tereddütler oluşmuştur. Maliye Bakanlığı konuyla ilgili 10 sıra no.lu Gelir Vergisi Sirküleri ile yürürlük tarihinin 01.01.2004 tarihi olmasını gözönünde bulundurarak ve bu değişikliğin vergiyi doğuran olayla ilgili olmadığını düşünerek, dönemi ne olursa olsun 01.01.2004 tarihinden itibaren verilecek bütün beyannameler için yeni sürelerin geçerli olacağı yönünde görüş açıklamıştır. Buna göre 01.01.2004 öncesi dönemlere ait beyannamelerin verilme tarihleri ve ödeme süreleri şöyledir.

Beyanname Türü	Beyanname Verme Süresi Sonu	Ödeme Süresi Sonu
Aralık/2003 Muhtasar Beyannamesi (aylık verenler)	20 Ocak 2004	26 Ocak 2004
Kasım - Aralık/2003 Muhtasar Beyannamesi (3 aylık verenler)	20 Ocak 2004	26 Ocak 2004
Aralık/2003 KDV Beyannamesi	20 Ocak 2004	26 Ocak 2004
2003/4. Dönem Geçici Vergi Beyannamesi	10 Şubat 2004	17 Şubat 2004
2003 Yılına Ait Basit Usul Gelir Vergisi Beyannamesi	15 Şubat 2004	1. Taksit : Şubat 2004 sonu 2. Taksit : Haziran 2004 sonu
2003 Yılına Ait Gelir Vergisi Beyannamesi (Basit Usul Dışındakiler)¹	15 Mart 2004	1. Taksit : Mart 2004 sonu. 2. Taksit : Temmuz 2004 sonu.
2003 Yılına Ait Kurumlar Vergisi Beyannamesi	15 Nisan 2004	Nisan 2004 Sonu (Tek Taksitte Ödenecek)

Diğer taraftan Maliye Bakanlığı'nın 10 no.lu Sirkülerinde, üç aylık beyanname verenlerde 4842 sayılı Kanun'la 01.01.2004'den sonraki dönemler için beyannamelerin kapsadığı dönemler değiştirildiğinden 2003 yılının Kasım-Aralık dönemi için ayrı bir beyanname verileceği, bunun da 20 Ocak 2004'e kadar verilerek, 26 Ocak 2004'e kadar ödeneceği belirtilmiştir. Öte yandan aynı Sirküler uyarınca üçer aylık muhtasar beyanname veren işverenlerin yanında çalışan ücretlilerin, 2003 yılında özel gider indirimine konu harcamalarına ilişkin 20 Ocak 2004 tarihine kadar işverenlerine verecekleri bildirimlere göre hesaplanacak vergi farkları, işverenlerce 2004 yılı Ocak-Şubat-Mart aylarını kapsayan döneme ait olup 20 Nisan 2004 akşamına kadar verilmesi gereken muhtasar beyannamede mahsup edilerek hak sahiplerine ödenecektir.

15) Motorlu Taşıt Vergisi Kanununda değişikliğe gidilmiştir. Yeni duruma göre ödenmesi gereken vergiler Ek:1 Tabloda gösterilmiştir.

Anayasa Mahkemesinin iptal kararından önce ödenmiş olan Ek Taşıt Vergilerinin, 2004 yılı Motorlu Taşıtlar Vergilerine mahsubu konusunda yasal dayanak kazandırılmıştır. MTV Kanununa eklenen geçici 4. maddeye göre 4837 ve 4962 sayılı Kanun'lara göre ödenmiş ek motorlu taşıt vergileri ile taşıt vergileri, 2004 yılı için tahakkuk eden motorlu taşıtlar vergisinden otomatik olarak mahsup edilecektir. Mahsup edilemeyen tutar (yani ödenen ek vergi ve taşıt vergisinin 2004 yılı motorlu taşıtlar vergisinden fazla olması halinde, bu fazlalık) mükellefin talebi üzerine kendisine nakden iade edilecektir. Görüldüğü gibi, ödenen ek vergilerin fazla olması halinde iade mükellefin talebi üzerine yapılacaktır. Bu talebin yazılı olarak yapılması gerektiği açıktır. Ödenmemiş ek vergi ile taşıt vergisi ise terkin edilecektir. Bu maddeye ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığı'nca belirlenecektir.

16) 5035 Sayılı yasa ile yapılan diğer değişiklikler ise aşağıdaki gibidir.

- Daha önce 3505 sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesi ile düzenlenmiş olup, süresi 2003 yılı sonunda biten ihracat ve döviz kazandırıcı faaliyetlerle ilgili teşvikler, Damga Vergisi ve Harçlar Kanunlarına monte edilerek kalıcı hale getirilmiştir.

- Özel işlem vergisi ve eğitime katkı payı adı altında alınan vergiler, ilgili vergi kanunlarının içine alınarak sürekli hale getirilmiştir.

- Reel sektörün bankacılık kesiminden sağladıkları kaynakların maliyetinin düşürülmesi amacıyla, kredi sözleşmelerindeki damga vergisi kaldırılmıştır.

- Konutlara ait çevre temizlik vergisinin su faturası ile alınmasına yönelik yasal düzenleme yapılmıştır. İşyerlerine ait Çevre Temizlik Vergisi'nin tahsil şekli değişmemiştir.

- Şirket kuruluşundaki damga vergisi kaldırılmıştır. (Sermaye artırımlarındaki damga vergisi daha önce kaldırılmıştı.)