Hedef Sağlık: Maliye Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve Türkiye Eczacılar Birliği arasında imzalanan protokolle Sosyal Güvenlik Kurumları tek tip iskontoyla eczanelerden ilaç alacak. Ayrıca SSK’nın yatan hasta dışındaki reçetelerinin serbest eczaneye devri ile eczanelerimizin cirosu artıyor. Bunlar önemli gelişmeler. Ancak, devlet Sosyal Güvenlik Kurumları aracılığıyla eczanelerden satın aldığı ilacın bedelini sözleşmede belirtilen sürelerin çok ötesinde gecikmeyle ödüyor. Bu durum devam ederse sıkıntı büyüyecek. Bu konuda ne düşünüyorsunuz?
Bilindiği üzere en büyük alıcı olan devlet içinde çalışanlar ile TC Emekli Sandığı’ndan aylık alan emekliler eczanelerden ilaç alabilirken, imzalanan ortak protokol ile SSK emeklileri ve yeşil kart kapsamında bulunanların da serbest eczanelerden ilaçlarını alabilmelerine imkân sağlanmıştır. Bu durum eczanelerin cirolarını artıracağı gibi, ülke ekonomisine olan katma değeri de artıracaktır. Bakanlığımız ve Türk Eczacıları Birliği Merkez Heyeti arasında imzalanan protokol gereğince, reçetelerin kuruma veriliş tarihinden itibaren 18 iş günü içinde ödenmek üzere, gerekli işlemlerin yapılması esastır.
Ancak uygulamada karşılaşılan sorunlar, sadece ödemeyi yapacak saymanlıklardan kaynaklanmamaktadır. Özellikle tahakkuk aşamasında usulüne uygun olarak düzenlenmeyen faturalar ve eki, belgelerdeki hataların düzeltilmesi, tahakkuk birimlerinde önemli zaman kayıplarına sebep olmaktadır.
Tahakkuk birimleri ilgili yıl içerisinde bütçe kanunu ile kullanımlarına verilen ödenekleri, yine kendileri tarafından hazırlanarak Bakanlığımız onayı ile yürürlüğe giren ayrıntılı harcama programları ile verilen serbestlik oranları içinde kullanabilmektedirler. Bu programlar dışında ödeme yapılması mümkün olamayacağından, tahakkuk aşamasında birikmeler mevcut ödenek tutarlarının üzerine çıkmakta ve sorun ancak harcama programlarında revize işlemleri yapılmak suretiyle ödenek temin edilerek giderilmeye çalışılmaktadır. Yıl başlarında aksaklıklar olmaması için tel emirleriyle tedavi giderlerinin ödenmesi için duyurular yapılmaktadır. Özellikle yıl sonlarında ödenek yetersizliğinden dolayı ödeme yapılamamasına sebebiyet verilmemesi için, tahakkuk birimlerinin ödeneklerini zamanında ve ihtiyaçları kadar temin etmeleri gerektiği ve tahakkuk evraklarını biriktirmeden ilgili saymanlıklara ulaştırmaları konusunda uyarılar yapılmaktadır.
Ödenek temini görevi, doğrudan tahakkuk birimlerine ait olduğundan, bu konuda yetersizlik ve ödeme evraklarında maddi hata bulunmaması hallerinde saymanlıklara intikal ettirilen evrakların ödeme işlemleri ortalama on gün içinde sonlandırılmakta ve ilgililerin banka hesaplarına havale edilebilir hale gelinmektedir.
En büyük ilaç alıcısı devlet. Eczacılarımızın cirolarında devlet kurumları ağırlıklı yer teşkil ediyor. Geri ödeme sistemi ıslah edilmezse eczane iflaslarının artması ve sektörün yara alması kaçınılmaz. Eczanenin parasını zamanında almasını sağlayacak projeleriniz var mı? Bu proje içinde ödeme gecikmeleri durumunda eczacı zararını telafi etmeye yönelik tedbirler var mı?
Reçete kontrollerinde, inceleme sürecini azaltmak amacıyla TC Emekli Sandığı tarafından uygulanmakta olan reçete provizyon sisteminin tüm kamu kurum ve kuruluşları tarafından Maliye Bakanlığı Say2000I sistemi üzerinden uygulanması için hazırlık çalışmaları yapılmaktadır. Bu sistem, reçetelerin verilmesi sırasında eczanede kontrolü sağlayacağından, faturalandırılmasında da hata oranını en aza indirecek ve geri ödeme aşamasında inceleme süreci de bu suretle kısalmış olacaktır.
Kamuoyuna yansıdığı kadarıyla bir ‘aracı finans kurumu’ ile geri ödeme sistemlerinin düzenlenmesi tartışılıyor. Bu konudaki görüşleriniz neler?
Gider mevzuatımızda finans kurumları aracılığı ile ödeme konusunda bir düzenleme bulunmamakla birlikte, ilgili sektörden bu konuda gelecek somut ve resmi öneriler Bakanlığımızca da değerlendirilebilir.
Maliye Bakanlığı 2005 yılı hedefleri açısından eczacılarımıza ne gibi müjdeleriniz var?
Bilindiği üzere hiçbir sosyal güvenlik kurumuna bağlı olmayan muhtaç Türk vatandaşlarının tedavi giderlerinin Yeşil Kart verilerek karşılanmasına ilişkin 3816 Sayılı Kanunda 2004 yılında 5222 sayılı Kanunla yapılan değişiklik ile, Yeşil Kart sahibi kişilerin ayaktan tedavi kapsamında reçete edilen ilaçlarının da Devlet tarafından karşılanması hükme bağlanmıştır. Bu uygulamanın devamı niteliğinde olmak üzere 1 Ocak 2005’ten itibaren bu kişilerin ilaçlarını serbest eczanelerden temin edebilmelerinin de yolu açılmıştır. Ülkemizde sayıları yaklaşık 8.5 milyon olan Yeşil Kart sahiplerinin ilaçlarını serbest eczanelerden alabilmeleri kuşkusuz hem hastaların mağduriyetini önleyecek, hem de eczanelerin satışlarını olumlu yönde etkileyecektir. Sektör açısından bir diğer önemli ve olumlu gelişme ise, SSK’dan sağlık yardımı alanların ilaçlarını 10 Şubat 2005 tarihinden itibaren anlaşmalı eczanelerden temin edebilmelerine imkân sağlanmış olmasıdır. Bu suretle bir yandan kamuoyunun da gündeminden düşmeyen ilaç kuyruklarının sona ermesi, hastaların ilaçlarını rahatça temin edebilmeleri sağlanırken, eczaneler de gerek kaliteli hizmet sunumu açısından, gerek satış hasılatı yönünden, arzulanan düzeyi yakalama şansı elde etmişlerdir.