AB Farmasötik Grubu (PGEU) Genel Sekreteri
Eczacı Flora Giorgio Gerlach:
“Ana Hizmet Merkezi ECZANE”
 

Hedef Sağlık: AB’de eczacılık eğitimi hakkında bilgi verebilir misiniz? AB ülkeleri arasında bu açıdan uyum sağlanmış mıdır ?
Flora Giorgio: Avrupa’da eczacılık eğitimi kriterleri açısından uyum sağlanmıştır. Avrupa jargonunda uyum sağlamak, uygulanan kanunların aynı ya da çok benzer olduğu anlamına gelir. Eczacının eğitiminde Avrupa Birliği, eczacılık diploması almak için gereken minimum eğitim süresini (5 yıl) olarak, pratik ve teorik kurslar arasındaki dengeyi sağlamanın önemini ve bir eczanede staj süresini (eğitim süresi boyunca 6 ay) ve bütün eczacı diplomalarının taşımak zorunda olduğu minimum şartların bulunduğu bir konular listesini belirledi. Bu uyum sağlama çok önemlidir; çünkü herhangi bir ülkede alınan eczacılık diplomasının kalifikasyonlarının, diğer AB üye ülkelerinde de otomatikman tanınmasını ve eczacıların birlik içinde serbest dolaşımını sağlar.

AB’de eczacılık mesleğinin tarihi gelişimindeki önemli kilometre taşları hakkında bilgi verebilir misiniz ?
Bu soruyu gerektiği gibi cevaplamak için, bir kitap uzunluğunda yazmam gerekir. M.Ö.300 yılında yaşamış ve botanik çalışmalarını başlatmış olan Theophrastus’tan başlayabiliriz, oradan da o tarihlerde "Ferman" olarak adlandırılan ve hem reçeteleme, hem de birleştirme rolü olan eczacılık işinde tıbbi meslek ve reçete yazma rolünü ayıran ilk "Avrupa Direktifi"ni yapan Frederik II’ye atlayabiliriz. MS 1240 yılında Güney İtalya ve Sicilya’da, eczacılık, tıptan ayrılmıştı. 2. Frederick Hohenstaufen, Almanya İmparatoru ve Sicilya Kralı, doğu ve batı dünyaları arasında canlı bir bağdı. Palermo’daki sarayında eczacıların sorumluluklarını tıptan ayıran ve profesyonel uygulamaları için reçete regülasyonlarını içeren ilk Avrupa fermanını duyurdu.
Eğer kendimizi son yüzyıllarla kısıtlayacak olursak, yüzyılın başlarında eczacıların hâlâ çokça ilaç yaptıklarını, bugün ise bunun hâlâ sorumlulukları arasında olduğunu fakat, mesleğin, ilaca odaklanmaktan daha fazla, hasta odaklılığa doğru geliştiğini görüyoruz. Bugün eczacılar hastanın ilaç yönetimi ve küçük sağlık sorunları konularında esas danışmanı olarak rol oynuyor, ilaç bilgisi sağlıyor ve kamu sağlığı seferberliğinde görev alıyorlar. Bu, günden güne daha çok bilgi ihtiyacında olan ve uzman bilgisi isteyen bir toplumda doğal bir gelişimdir. Eczacı, eğitimi ve kolay erişilebilirliği sayesinde modern sağlık bakımı sisteminde ciddi bir rol oynamaktadır ve bana göre bu doğrultuda rolünü geliştirmesi istenecektir.

Halihazır iş ortamında bir eczacının karşılaştığı ana sorunlar nelerdir ?
Bugün eczacılık mesleği için en büyük mücadele, "Pazar"ın artan varlığı ve sağlık sektöründeki ticari baskıdır. Eczacı, tarihinin başlangıcından beri çift role sahiptir: Sağlık bakımı sisteminin entegre bir parçası olan sağlık profesyoneli rolü ile, hizmetin devamlılığını sağlayan ve eczane yapısının da bir parçası olan daha ticari rolü. Sağlık sektörü pazarında günden güne daha çok varolan cari trendde, eczacının bu çifte rolünü profesyonel bir şekilde yönetebilmesinin önemli olduğuna inanıyorum. Eczacılık mesleğinin profesyonel rol ve hizmetlerini geliştirerek, cari trende karşılık vermesi gerektiğini düşünüyorum. Herhangi başka bir işletmeci ticari anlamda eczacı ile rekabet edebilir; diğer yandan ne başka bir işletmecinin, ne de başka bir sağlık profesyonelinin önemli bir fark yaratacak derecede uzmanlığı, bilgisi ya da insanlara erişimi yoktur. Eczacılık mesleğinin Avrupa’da en güvenilir liberal meslek olduğunu unutmamalıyız. Eczacıların sahip olduğu bu güven seviyesi ayrıcalığının köklerinin, eczacıların uzmanlığında ve aktivitelerinde olduğuna inanıyorum. Bunun farkına varmanın ve bunu insanların ve sağlık bakımı sisteminin faydasına kullanmalarının bütün eczacılar için çok önemli olduğuna inanıyorum.

Değişik AB ülkelerinde çalışan eczacıları AB regülasyonları nasıl etkiliyor ?
Eczacılık sektöründe AB Regülasyonu ile ilgili olarak iki esasın ya da alanın, Avrupa seviyesinde ya da en azından kısmi olarak AB seviyesinde regüle edildiğini belirleyebiliriz. Birincisi, ilk başta belirtmiş olduğum eczacıların eğitimi ve stajı ile ilgili olan kısmıdır ve uyum sağlanmıştır. İkincisi ise farmasötik ürünlerle ilgilidir. İlaçların pazarda nasıl yer aldığı, kalitesi, uymak zorunda oldukları güvenlik ve kalite standartları, farmasötik ürünlerin kamuya ve profesyonellere reklamının yapılmasıyla ilgili genel kurallar, ilaçların sadece reçeteli veya reçetesiz satılması sınıflandırmasına ilişkin ana kriterler gibi düzenleyici cephelerin tümü, AB yasaması tarafından tanımlanır ve tüm AB ülkeleri için aynıdır. Buna rağmen daha "Eczaneye özel" durumlar, ülke hükümetleri tarafından belirlenir. Eczane açılışı (coğrafi veya demografik kriterler), eczanenin hukuki şekline ilişkin kurallar (örneğin eczane sahipliğinin eczacıya angaje olup olmadığı) ve bazı OTC ilaçların eczane dışında satılabilmesinin tercihi ile ilgili regülasyon örneklerini referans gösteriyorum. Son olarak, farmasötik ürünlerin fiyatlandırılması ve geri ödemelerle ilgili her şey ülkelerin sorumluluğundadır. Kısaca eczanenin, Avrupa seviyesinde regülasyon ile ülkesel seviyede regülasyon arasında bir yerde olduğunu söyleyebiliriz.

Eczacının önümüzdeki on yıl içindeki mesleğinin gelişimini nasıl öngörüyorsunuz? Örneğin 2025 yılında bir eczane neye benzeyecek ? Bir eczacı gelecekten ne bekleyebilir ?
Daha önce de değindiğim gibi, eczacılık mesleğinin profesyonel yönünü geliştirmeye devam etmesi gerektiğine inanıyorum. Avrupa’nın her yerinde hükümetler, belediye eczacılarının yetenek ve uzmanlığının gerekenden az kullanıldığını düşünüyorlar. Eczacılar, ilaçların daha iyi kullanılmasını, ilaç tedavisine uygunluğu garanti eden ve vatandaşların küçük sağlık sorunlarında ve hastaların kendi kendine tedavisinde, esas danışmanlar olarak daha büyük rol oynayabilir.
Bilgi sistemleri teknolojilerinin de eczacılık mesleğine bu önemli görevleri sürdürmede vazgeçilmez araçlar sağlayabileceğine inanıyorum. Profesyonel birliklerin, eczacıları danışmanlık rollerinde desteklemek ve eczanelerinin vatandaşların sağlığı ve refahı ile ilgili her konuda ana hizmet merkezi olduğunu garantilemek
gibi önemli bir rolleri olduğuna inanıyorum.