“Vizyonumuzun temelinde hep daha ileriye, en iyiye ulaşma felsefesi yatıyor. Bu, Hacettepe felsefesidir. Biz de bu yolda çalışıyoruz.”

Hacettepe Üniversitesi Eczacılık Fakültesi’nin tarihi hakkında bize neler anlatabilirsiniz?
Prof. Dr. Ahmet Başaran: Hacettepe Üniversitesi Eczacılık Fakültesi, 1967 yılında Diş Hekimliği ile beraber yüksekokul olarak açılmıştır. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Farmakoloji Anabilim Dalı öğretim üyelerinden Prof. Dr. Şükrü Kaymakçalan, ilk Yüksekokul Müdürü’müz olarak atanmıştır. 1968 yılında Üniversite Hastanesi Başeczacısı Ecz. Aysen Karan, Yüksekokul Müdürlüğü’ne getirilmiş, daha sonra eğitim kadrosuna 1969 yılından itibaren İstanbul Üniversitesi Eczacılık Fakültesi’nden doktoralarını almış eczacı kökenli öğretim üyeleri katılmıştır.
Eğitim, İngilizce hazırlık dahil, beş yıl olarak planlanmış ve mezunların bir bitirme çalışması yaparak, yüksek lisans mezunu olarak hayata atılmaları hedeflenmiştir. 1968-1969 eğitim döneminde ilk öğrencilerini alarak eğitime başlayan Yüksekokul’umuz 1971 yılında Fakülte statüsünü kazanmış ve aldığı ilk öğrencilerini 1972–1973 döneminde ‘fakülte mezunu’ eczacılar olarak yeni yaşamlarına uğurlamıştır.
Fakültemizin Merkez Yerleşke’si, Hacettepe semti içindedir. İlk Dekanımız Tıp Fakültesi Farmakoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Oğuz Kayaalp olmuştur. Diğer dekanlarımız, geçen sene kaybettiğimiz Organik Kimya Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Enis Oskay, Farmasötik Teknoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. A. Atilla Hıncal ve Farmasötik Teknoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Murat Şumnu’dur.
Şu anda bulunduğunuz bu alanın fiziksel durumu, kadrolar ve eğitim olanakları açısından ne durumdadır?
Eczacılık Fakültesi olarak, yapılmamış bir binada hizmet verilmesi nedeniyle, fiziki anlamda ciddi sıkıntılar bulunmaktadır. Fakültemizin 13.500 m2 alan içindeki binasında onüç anabilim dalı, oniki araştırma laboratuvarı, bir bölümler arası laboratuvar, bir pirojen test laboratuvarı, Turizm Bakanlığı’nın müzeler kataloguna girmiş ve aslına sadık kalınarak düzenlenmiş bir müze eczanesi ve Fakülte Herbaryumu bulundurmaktadır. Ayrıca üç adet ikiyüz kişilik, iki adet elli kişilik amfi, bir adet otuzbeş kişilik seminer salonu, bir öğrenci okuma ve bilgisayar kullanım odası ve iki genel depo yer almaktadır.
Fakültemiz altmışbeş öğretim üyesi, onbir öğretim görevlisi, seksendört araştırma görevlisi ve iki uzman ile ellisekiz idari personelden oluşan kadrosuyla eczacılık lisans eğitimini yürütürken; oniki yüksek lisans, on doktora programı yürütmektedir. Bu eğitim kadrosu ile, dörtyüzkırküç lisans, yüzbeş lisansüstü öğrenciye ders verilmektedir. Ders saatleri yönünden incelendiğinde haftalık ders yükü ondört saattir ve bu değerler, eğitimde Avrupa Birliği standartlarını yakalamak üzere olduğumuzu göstermiştir.
Fakültemizde üç bölüm, onüç anabilim dalı, iki bilim dalı vardır. Fakültemiz normal eğitiminin dışında, çeşitli anabilim dalları ile, farklı lisans ve önlisans programlarına destek vermektedir. Ayrıca, Kozmetoloji, Biyofarmasötik ve Farmakokinetik yüksek lisans programları, diğer pek çok fakültede bulunmamaktadır.
‘İlaçta Ruhsatlandırma Tezsiz Yüksek Lisans Programı’, birçok anabilim dalının beraber gerçekleştirdiği bir programdır.
Eczacılık eğitiminde Avrupa Birliği standartlarına göre olması istenen seçmeli ders uygulaması 1993 yılından beri Fakültemizde uygulanmakta ve dördüncü yıl öğrencilerimize ilgi duydukları alanlarda seçmeli dersler açılmaktadır. Seçmeli dersler bilimsel ilgi alanlarına göre ve kişisel becerilerini geliştirme şeklinde uygulanmaktadır. Beşinci yılda seçmeli yürütülecek olan yönlendirme dersleri, paket program şeklinde gerçekleştirilecektir. Stajlar yeniden düzenlenip, daha verimli olması için denetlenerek sürdürülecek; uygulama eczanelerde yapılacaktır. Öğrencilerimiz eğitimleri sırasında araştırma yapma ve sonuçlarını sözlü sunum veya poster olarak hazırlama ve bunları Fakülte’ye sunma olanağı bulmakta, böylece inceleme ve araştırma yetenekleri artmaktadır.
Fakültemizin en önemli etkili alanlarından bir diğeri, yüksek lisans tezleridir. 2000-2004 yılları arasında doksandokuz yüksek lisans tezi, yirmisekiz doktora tezi tamamlanmıştır. Beş yabancı uyruklu öğrenci diploma almıştır.
Bugüne kadar Fakültemizden üçbin civarından eczacı mezun olup, bu eczacılar serbest eczaneler dışında, kamu, üniversite, ilaç endüstrisi veya sağlık zincirinde yer alan özel sektörde üretim, pazarlama, ruhsatlandırma, araştırma-geliştirme, kalite kontrol, test ölçüm ve analiz denetleme konularında çalışabilmektedir.
Hacettepe Eczacılık yoğun olarak endüstriyel eczacılık üzerine yoğunlaşan eğitim sistemi ile tanınmaktadır…
Hacettepe Üniversitesi Eczacılık Fakültesi olarak 1993 yılından bu yana endüstri odaklı eğitimi hedefledik. Stajların en sonuncusu endüstriye ayrılmış olup, akademik ortalamaları yüksek olan ve yabancı dil bilen öğrenciler, ilaç firmalarında staj yapmaya yönlendirilmektedir. Ayrıca öğrencilere geziler düzenlenerek, ilaç endüstrisinin fabrika ve kalite kontrol laboratuvarlarının bugünkü durumu tanıtılmaktadır. Ancak elde ettiğimiz sonuçları önümüze koyduğumuzda, bu konuda pek de başarılı olmadığımızı görmekteyiz. Bana göre artık ikinci bir hedefi tartışmamızın zamanı gelmiştir. Bu da hasta odaklı eğitimdir. Zaten genel olarak eğitim şekli bu yönde ilerlemektedir.
Bu konuda üniversitenizde durum nedir?
Hasta odaklı eğitimde de Fakültemiz 1990 yılında YÖK bursu ile iki personelini yurtdışına göndererek, doktora düzeyinde eğitim aldırmıştır. Bu uzman akademik personelimizin dönmesinden sonra, dördüncü yılda lisans eğitimine teorik ve problem çözmeye dayalı klinik eczacılık eğitimi, zorunlu ve seçmeli derslerle lisans eğitim programına konulmuştur. Halen üç saatlik zorunlu Klinik Eczacılık Lisans Eğitimi ile, dört saatlik seçmeli iki ders verilmektedir. “Hastalara İlaç Bilgi Aktarımı” ve “Hastanelerde Akılcı İlaç Kullanımı” derslerin adıdır.
Farmasötik bakım, üzerinde çok durduğumuz bir konudur. Ancak Marmara Üniversitesi’nde olduğu gibi bir bilim dalı kurma çabamız olmadı. Biz anabilim dalı veya bölüm olarak bu konuyu planladık, ancak şu ana kadar bu konuda başarılı olamadık. Beklentimiz, bu konuda çabalarımızın sonuç vermesidir. Diğer eczacılık fakültelerinin de aynı yönde bir yaklaşım izlemeleri umutlarımızı artırıyor. Bu konudaki çalışmalarda Marmara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi ile beraber yer almak istiyoruz. Bildiğiniz gibi Marmara Üniversitesi öncülüğünde bu konuda kurulmuş bir dernek bulunmakta. Oldukça etkin çalışmalar yürüten bu derneğe tüm fakültelerimizin destek olmasını isterim.
Hacettepe Eczacılık, daima tercih edilen bir üniversite oldu. Bu konuyu ne şekilde değerlendiriyorsunuz?
2004 yılı verileri ile değerlendirdiğimizde, sekiz öğrencimiz ilk 2000 içerisinde, ilk üç tercihleri de eczacılık fakültesidir. Bu üç tercih içerisinde de Hacettepe ilk sırada yer almaktadır. Üniversitemizi tercih eden öğrencilerimizin tamamı ilk 9000 içerisindedir. Dolayısıyla bu, Hacettepe Üniversitesi Eczacılık Fakültesi’nin tercih edilen bir üniversite olduğunu gösteriyor. Ayrıca üniversitemizi kazanan öğrencilerimizin taban ve tavan puanları arasındaki fark, eczacılığın ilk tercihlerde yer aldığı sonucunu ortaya koyuyor. Hacettepe Üniversitesi Eczacılık Fakültesi diploması, tüm mezunlarımız için bir anahtar işlevi görmektedir. Diplomamız mezunlarımıza pek çok kapı açmaktadır. Sanırım tercih nedeni olmamızın bir nedeni de budur. Elbette bu bizim için bir övünç kaynağıdır.
Yayın alanında Eczacılık Fakültesi olarak durumunuz nedir?
2000-2004 yılları arası dikkate alındığında, fakültemizden başvurusu ve ön kabulü yapılmış iki patent olmuştur. Fakültemiz adresli Science Citation Index (SCI) kapsamındaki dergilerde yayınlanan yayın sayısı 591’dir. Ders kitabı olarak yazılan kitap sayısı iki, kitap bölümü ise kırkdokuz olarak bildirilmiştir. Medyada çeşitli kaynaklarca en fazla proje verdiği ve projesi kabul edildiği belirtilen Fakültemizde tamamlanan proje 24, devam eden proje 114 olmuştur. Kısıtlı olanaklara rağmen katıldığımız uluslararası toplantılarda sunulan bildiri sayısı 609, ulusal bildiri ise 175 olmuştur. Uluslararası yayınlar konusunda Fakültemiz, Üniversitemiz içerisinde Tıp Fakültesi’nin ardından ikinci sırada bulunuyor.Yayınlarımızın yanında, çeşitli alanlarda pek çok ödülümüz de bulunuyor. Fakültemizin öğretim üyeleri ve yardımcıları TÜBİTAK Sağlık Bilimleri Ödülü’nü, Hacettepe Bilim, Teşvik ve Araştırma Projelerine Destek Ödülleri’ni, çeşitli Uluslararası İlaç Firmalarının (Novartis, Eczacıbaşı, Mustafa Nevzat gibi) araştırma ödüllerini ve çeşitli bilimsel derneklerin ödüllerini kazanmışlardır. Öğrencilerimiz de ilaveten kişisel çalışmalar ve grup çalışmaları yaparak, hem bilimsel hem de sportif olarak, pek çok birincilik kazanmaktadırlar. Tüm bunların yanında, 1981 yılında yayınlanmaya başlamış olan Fakülte dergimiz, yabancı dilde yazılmış üç adet araştırma makalesi ve bir derleme yazısından ibaret olan içeriğiyle, yılda iki kez düzenli olarak yayınlanmaktadır. Birçok ulusal ve uluslararası üniversitelerden otoriteler, derginin yayın kurulunda yer almıştır.
Eğitim desteği verdiğiniz kurumlar var mıdır?
H.Ü. Eczacılık Fakültesi olarak, öncelikle Tıp Fakültesi’ne ve Üniversitemize bağlı bazı yüksekokullara eğitim desteği veriyoruz. Polatlı Sağlık İdaresi M.Y.O., Tıbbi Danışmanlık Eğitim Programı açmak istemektedir. Teorik olarak buraya da destek oluyoruz. TEB’in Eczacılık Akademisi bünyesinde düzenlediği meslekiçi eğitim programlarının yanısıra, H.Ü. Eğitim Vakfı’nın düzenlediği İlaçta Ruhsatlandırma Eğitim Programı’na destek vermekteyiz. Tüm bunların yanında, Erzurum Atatürk Üniversitesi Eczacılık Fakültesi’ne ve son dönemde tüm anabilim dallarımızla destek vermeye çalıştığımız Malatya İnönü Üniversitesi Eczacılık Fakültesi’ne lisans eğitimi desteklerimiz bulunuyor.
Üniversite yönetimi olarak katılımcı bir yaklaşımınız var. Tüm üniversitelerimizde olan öğrencilerin yönetime katılmasının yanında, farklı uygulamalarınız da mevcut. Bundan da bahseder misiniz?
Araştırma görevlilerinin son zamanlarda seslerini iyi duyuramadıkları gözönüne alınarak, kendi aralarında bir topluluk kurmalarına izin verilmiş ve bu grup bir başkan seçerek, Fakülte ve yönetim kurullarımıza gözlemci olarak katılmaktadır. Topluluk, Fakülte’mizin düzenlediği veya katıldığı sosyal, bilimsel, kültürel aktivitelerin ve spor aktivitelerinin organizasyonunda doğrudan faaliyet göstermiş, ayrıca karşılaşılan sorunların üst makamlara aktarılması ve çözümlenmesinde rol oynamıştır.
Sonuç olarak ne söylersiniz?
H.Ü. Eczacılık Fakültesi, vizyonuna ve misyonuna uygun olarak bir çalışma programı hazırladı. Bu çalışma programını tüm birimlerimizle yerine getirmeye çalışıyoruz. Öğrencilerimiz de büyük bir özveriyle, sunulan bu programa cevap veriyorlar ve bizim beklentilerimizi yerine getirmeye çalışıyorlar. Ben bu anlamda tüm öğrencilerimize teşekkürlerimizi sunuyorum. Onların çabaları bizi motive ediyor. Sonuç olarak vizyonumuzun temelinde hep daha ileriye, en iyiye ulaşma felsefesi yatıyor. Bu, Hacettepe felsefesidir. Biz de bu yolda çalışıyoruz.

 

Hacettepe Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Stratejik Planı 2006 – 2010 Misyon: Evrensel bilim ve teknolojiyi esas alarak, toplum sağlığına katkıda bulunacak, ilaç araştırma ve geliştirme süreçlerinin her aşamasında etkin görev ve sorumluluklar üstlenebilecek nitelikte eczacılar yetiştirmek; gerçekleştirdiği bilimsel araştırmalarla bilime katkıda bulunmak ve ürettiği bilgiyi toplum yararına sunmak; sağlığa yönelik hizmetlerin yürütülmesinde görev almaktır. Vizyon: Uluslararası düzeyde hizmet verebilecek donanıma sahip önder eczacılar yetiştiren, çağdaş eğitim ve araştırma stratejilerinin oluşturulması ve uygulanmasında öncü, dünyada yetkinliği kabul edilen bir fakülte olmak. Stratejik Amaçlar: 1. Eğitim ve öğretimde kaliteyi arttırmak. 2. Altyapı ve donanım eksiklerini gidermek. 3. Araştırma kalitesini ve verimliliğini arttırmak. 4. Danışmanlık hizmetlerini yaygınlaştırmak. 5. Akademik personelin nitelik, nicelik ve motivasyonunu artırmak.

Medisinal Kimya Araştırma Geliştirme Uygulama Merkezi: Magum 1996 yılında Rektörlüğümüze bağlı olarak kurulmuş ve ilaç tasarımı, yapı-etki ilişkileri, aktivite çalışmaları, sentetik ve doğal kaynaklı ilaç ve ilaç hammaddelerinin analizleri ve kalite kontrolleri gibi konularda eğitim, araştırma ve uygulamalar gerçekleştirmektedir. İlaç Zehir Bilgi Birimi: HİZBİM Eczacılık Fakültesi içinde ilk kurulmuş birimimizdir. Eczacı, hasta ve doktorlara ilaç-ilaç etkileşmeleri ile, güvenli ve akılcı ilaç kullanma yollarında bilgi aktarmaktadır. Ayrıca zehirlenmeler üzerinde de bilgi vermektedir. Referans olarak kullanılan micromedex ve Rx gibi online bilgi programlarına abonedir. 2004 yılında 2100 civarındaki başvuruya cevap vermiştir. Sağlık Ekonomisi ve Sağlık Politikası Araştırma ve Uygulama Merkezi Sağlık politikası ve sağlık ekonomisi ile ilgili konularda ve özellikle farmako-ekonomi alanında bilimsel araştırma, inceleme ve yayın yapmak ve bu nitelikteki çalışmaları desteklemek ve kanıta dayalı politika belirleme ilkelerinin uygulanmasına destek vermek amacıyla, Sağlık İdaresi Yüksek Okulu, Fakültemiz, Tıp Fakültesi ve İktisat Fakültesi ile birlikte, rektörlüğümüze bağlı olarak kurulmuştur. Doping Kontrol Merkezi Planlama, organizasyon ve yöntem geliştirilmesi ile, akreditasyonunda görev aldığımız ve kurucusu olduğumuz Doping Kontrol Merkezi bulunmaktadır. Üniversitemizin Dopingle Mücadele Vakfı ile Gençlik Spor Bakanlığı arasındaki anlaşma sonucu, aktif olarak hizmet vermekte olan bu merkez, 2001 yılında akredite olmuştur. 5. Akademik personelin nitelik, nicelik ve motivasyonunu artırmak

Prof. Dr. Arif Ahmet BAŞARAN 1953 yılında Afyon’da doğdum. İlk orta ve lise eğitimimi Ankara’da tamamladım ve 1970-1971 dönemi TED Ankara Koleji mezunuyum. 1971 yılında Ankara Üniversitesi Eczacılık Fakültesine girdim. 1976 yılında Hacettepe Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Farmakognozi Anabilim Dalında araştırma görevlisi olarak başladım. 1978 yılında Yüksek Lisans, 1984 yılında da Doktora tezimi bitirdim. 1988 yılında Yardımcı Doçent, 1989 yılında Doçent ve 1996 yılında Profesör oldum. 1996 yılında TUBİTAK ESEP bursu ile İngiltere’de 1998 ve 2002 yıllarında DAAD bursu ile Almanya’da kısa süreli misafir öğretim üyesi olarak yurtdışında bulundum. 1994-2003 yılları arasında Fakültemde Dekan Yardımcısı olarak görev yaptım. 2003 yılından itibaren de Dekan olarak fakültem için çalışmaktayım.

Prof. Dr. İhsan Çalış: 1986 yılında Hacettepe Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Farmakognozi Anabilim Dalı Başkanı olarak çalışmaya başladım. Böyle bir görev için oldukça genç sayılacak bir yaşta aldığım bu vazifemde en büyük şansım, ekibimin oldukça genç olmasıydı. Bunun sonucu olarak, kısa zamanda yurtdışında pek çok yayın ve araştırmaya imza attık. Türkiye’de çalışmalarımızla pek çok yeni molekül kazandırdık. Sanıyorum bu nedenle de, bağlı bulunduğum Üniversite’m beni Bilim Ödülü için aday gösterdi. 1988-89 döneminde Hacettepe Üniversitesi Bilim Ödülü’nü, 2001 yılında Tübitak Sağlık Bilimleri Ödülü’nü, 2005 yılında ise Marmara Üniversitesi ve Mezunlar Derneği tarafından düzenlenen Eczacılık Ödülleri’nde, Akademisyen Ödülü’nü aldım. Tüm bu ödülleri almamın nedeni sanıyorum, Türkiye bitkileri ve bitki kimyası üzerine yaptığımız araştırmalar ve kazandırdığımız yeni moleküllerdir. Farmakognozi bir drog bilimdir. Doğuşu, bir yerde drog ticaretinden kaynaklanmıştır. Ancak her bilim dalı için geçerli olduğu gibi, bu bilim dalı da gelişme göstermiş ve kullanılan teknolojilere paralel olarak, farklı boyutlara ulaşmıştır. Bugün çok güncel olan fitoterapi ve bitkilerle tedavi konuları, bizim çıkış noktalarımızdır. Görevlerimiz arasında fitoterapide kullanılan drogları tanıtmak ve o drogların içindeki etkiden sorumlu olan moleküllere ulaşmak bulunuyor. Dolayısıyla bu, hiçbir zaman güncelliğini yitirmeyecek bir bilim dalıdır. Bu alanda artık moleküler düzeyde araştırmalar yapılırken, hattâ farmakognozi için ‘moleküler farmakognozi’ tanımı ortaya atılırken, popüler olması nedeniyle bitkilerle tedavi ve fitoterapinin çok fazla öne çıkarılmasını çok doğru bulmuyorum. Ancak özellikle altyapı konusunda, dünya standartlarını yakalamak konusunda birtakım sorunlar yaşıyoruz. Biz bu konuda ne zaman bir yatırım yapsak, dünyada bunun bir adım önüne geçiliyor. Eğer bilim alanında söz sahibi olmak istiyorsak, ülke olarak bilimsel araştırmalara ve üniversitelere kaynak ayırmak zorundayız. Bizim gençlerimizin ve bilim adamlarımızın elinde yeterli olanakları olduğu taktirde, pek çok şey başarabileceklerine inanıyorum.

H.Ü. Eczacılık Fakültesi Mezunlar Derneği Başkanı Prof. Dr. Gülberk Uçar Bir Hacettepe mezunu olarak 1990 yılından bu yana, Mezunlar Derneği için çalışıyorum. Son iki yıldır da derneğin başkanlığını yürütüyorum. Derneğimiz kurulurken, henüz Hacettepe Üniversitesi’nin Mezunlar Derneği kurulmamıştı. Biz, bir bakıma burada öncülük yapmış olduk. Amacımız öncelikle, dağılan mezunlarımızı bir araya toplamak. Ayrıca bir kariyer merkezi oluşturarak, mezunlarımıza iş imkânları sunmak. Bunun yanında, özellikle öğrencilerimizin maddi sıkıntılarında, onların yanında olmayı istiyoruz. Yaklaşık elli öğrenciye burs veriyoruz. Burslarımız için, mezunlarımızla birlikte oluşturduğumuz bütçenin yanısıra, Hedef Alliance Holding gibi kuruluşların desteklerini kullanıyoruz. Derneğimizde tüm çalışmalarımız gönüllülük esasına dayanıyor. Her yıl geleneksel olarak bir mezunlar buluşmamız var. Posyon isminde bir dergi çıkarmaktayız. Dergimizde hem üniversitemizden, hem de mezunlarımızdan haberler veriyoruz. Dergimiz tüm mezunlarımıza ulaştırılıyor. Ayrıca bir yahoo mail grubumuz da bulunuyor. Talep olması durumunda, meslekiçi eğitimler düzenliyoruz. Sık sık sohbet toplantıları yapıyoruz. Sonuçta derneğimiz bağışlarla yaşayan bir kurum olduğu için, sosyal etkinlikler bizim için önemlidir. Derneğimizin bu tür aktivitelerini düzenlemek için bir sosyal aktivite grubu bulunuyor. Şu anda 550 üyemiz bulunuyor. Ancak henüz ulaşamadığımız pek çok mezunumuz var. Hacettepe Üniversitesi yirmidört saat yaşayan bir üniversitedir. Sürekli etrafta çalışan birilerini görebilirsiniz. Adetâ herkesin burada yaşadığı izlenimine kapılabilirsiniz. Ayrıca hiçbir zaman klasik bir üniversite olmadık. Örneğin bizim hiç bir zaman sabit bir ders kitabımız olmadı. Bir önceki yıl, Nobel Ödülü’nde hangi konu işlendi ise, bu mutlaka bizim derslerimizde anlatılır.