Eczaneler ilaç dışındaki tüm ürünler için rekabetçi bir politika izlemek durumundadır. Her geçen gün eczanelere giren ilaç dışındaki ürünlerin çeşitliliği artmaktadır. Bu ürünlerde yeterli cirolar eczaneler tarafından sağlanamazsa, bu ürünler başka kanallara kaymaya başlayacak ve diğer kanallarla rekabet başlayacaktır.

Aydın Uçkan

Uçkan Medikal

Eczanelerdeki kozmetik ürünlerin bugünkü durumuna bakmadan önce, 6-7 sene geriye gitmek gerekir. Yedi sene önce bazı eczanelerin cirolarının % 25-30’u kozmetik ürünlerden sağlanırdı. Zincir mağazaların çoğalması, parfümeri ve marketlerin peşin alışlarla, ürünleri düşük fiyatlarla satabilmeleri ve çoğu eczanelerin vadeli çalışmaları nedeniyle, bu iki kanal arasında bu ürünlerde %20’lere varan fiyat farklılığı oluştu. Bu nedenle gün geçtikçe eczanelerdeki parfümeri pazarı son derece küçüldü.

Eczacılarımız, kozmetik ürünleri eczane içinde hep ilaç gibi gördü, gerekli piyasa koşullarını uygulayamadı ve her geçen sene kozmetik ciroları gerilemeye başladı.

Eczacılar, parfümeri ve marketlerle rekabet etmeyi hiç düşünmediğinden, elinden geldikçe parfümeri ve markette satılan ürünleri eczaneden çıkarmaya başladı. Bu da eczanelerde kozmetik cirolarının %5’lere kadar düşmesine neden oldu.

Üretici ve ithalatçı olarak biz, hep eczaneleri destekledik, parfümeri ve marketlere verilen iskonto oranlarını eczacılar için de uyguladık. Ancak eczanelerimizde ilaç alımındaki alışkanlıklar gereği, kozmetik ürünler, çoğu eczanede vadeli alındığından, peşinat iskontosundan hiç fayda sağlanamadı ve rekabet unsuru da yaratılamadı ve bugünlere gelindi.

Bu gün eczanedeki kozmetik ürünlere baktığımızda,

1- Genel dağıtılan kozmetik ürünler. Bunlar, her ecza ve ıtriyat deposunda bulunan ürünlerdir.

2- Bayilik olarak dağıtılan ürünler.

şeklinde ikiye ayırmak mümkündür. Bayilik ise, belli eczanelere verilen diğer eczanelere verilmeyen ürünlerdir.

Ayrıca eczanelerde bulunan kozmetik ürünler normal kozmetikler, mediko-kozmetikler olarak da anılmaktadır.

Son senelerde S.S.K. eczanelerinin kalkması ile, eczane ciroları artmasına rağmen, ilaçlarda  fiyatlara bağlı kârlılık, eczanelerin kârlılığını düşürdüğü gibi, nakit girişinde de geç ödemeden dolayı sıkıntı yaratmıştır.

Eczanenin ilaç dışındaki nakit girdisi kozmetik ve diğer ilaç dışı ürünlerle sağlanabilir. Yalnız eczanelere bayilik veren firmaların ürünleri parfümeri ve marketlerde bulunmadığından, rekabet de yoktur. Reçeteye giren mediko-kozmetik ürünlerin ilk satış noktası eczanelerdir. Ancak bu ürünlerin repetesi, parfümeri veya zincir mağazalardan olabilir. Bunu da önlemek, ancak rekabetle mümkündür. Eczaneler, ilaç dışındaki tüm ürünler için rekabetçi bir politika izlemek durumundadır. Her geçen gün eczanelere giren fitoterapi, homeopati, cilt ve vücut bakım ürünleri, beslenme, bebek bakım ürünleri gibi ilaç dışındaki ürünler artmaktadır. Bu ürünlerde yeterli cirolar eczaneler tarafından sağlanamazsa, bu ürünler başka kanallara kaymaya başlayacak ve diğer kanallarla rekabet başlayacaktır.

Kozmetik ürünlerinin kârlılığı, ilacın çok üstündedir. Tüketici bu gibi ürünleri her zaman eczaneden ve bir danışman olan eczacıdan almayı tercih etmektedir. Eczaneler ve eczacılar, ilaç satışını, bir amme hizmeti olarak kabul ederler. Kozmetik sektörü ise, ürünlerini serbest piyasa koşullarında satmaktadır. Bu konuda tüm eczanelerin kozmetik ürünlerde rekabetçi olup, pazar kaybetmemeleri gerekmektedir. Eczaneler, serbest piyasa koşullarını yalnız kozmetik ürünlere uygulamaya başladıklarında, kozmetik ürünlerde peşin alımla elde ettikleri iskontoları rekabet unsuru olarak kullandıklarında, eczaneye kozmetik ürünler için yardımcı bir uzman aldıklarında, kozmetik için özel reyonlar yaptırdıklarında, kozmetik ürünlerden yüksek ciro sağlayabilir.