Ethem Sancak:

 

İlaç Herhangi Bir Tüketim Nesnesi Değildir…

Geçtiğimiz aylarda ilaç piyasası bir kez daha basının gündemindeydi. Polis yurt çapında sürdürdüğü operasyonlarda kimi sözde ecza depolarına ve çok sayıda eczaneye baskınlar yaptı. Bazı ‘ecza depolarının’ yöneticileri ve çok sayıda eczacı gözaltına alındı. Bir yandan sahte ilaç ticareti kaynakları araştırılırken, diğer yandan sosyal güvenlik kurumlarına yönelik küpur ve diğer ilaç yolsuzluklarının izi sürüldüğü yetkililer tarafından açıklandı.

Olayın boyutlarıyla ilgili basında yazılanlar ve kamuoyunda dolaşan söylentiler eczanelerimiz, eczacılarımız ve piyasadaki ilaçlarla ilgili olarak soru işaretleri yaratmıştır. İnsan sağlığına hizmet eden kutsal eczacılık mesleği mensupları ilaç sanayi ve ecza depoculuğu, çoğu zaman yeterli bilgilendirilmeye özen gösterilmeyen yayınlar yüzünden olumsuz etkilenmiştir.

Şüphesiz sahte İlaç olayı insan ve toplum sağlığı için ciddi bir tehdittir. İnsan sağlığı ve ilaç üzerinden haksız kazanç elde etmeye yönelik çok çirkin bir suç türüdür. Ve doğrudan insan hayatına kasıt amacı taşımaktadır. Bir çok ülkenin de maalesef karşı karşıya bulunduğu bu suç türünün takip edilmesi ve kovuşturulması kadar doğal bir şey olamaz. Üreticisinden, dağıtıcısına, eczacısından, ilgili bakanlık ve bürokratik kurumlara ve nihayet güvenlik güçlerimize kadar bütün kuruluşlarımızın en önemli görevidir.

Kaldı ki, gerek eczacı ve ilaç üreticilerinin meslek örgütleri, gerekse Ecza Depocuları Derneği olarak bizler yıllardır uyarılarımızı yapıyor, mücadelemizi veriyoruz. Nitekim Hedef Alliance Holding’in 2006 yılında yapılan Tedarikçiler Genel Kurulu’nun basında da yankı bulan bir gündem maddesi ‘sahte ilaç’ olmuş ve bizim dillendirdiğimiz bu konu üretici firma temsilcilerimizin TEB Başkanının uyarı, öneri ve tedbir isteklerini dile getirmesine vesile olmuştu.

Kamuoyunun da çok iyi bildiği gibi İlaç, üretiminden itibaren hastaya ulaşıncaya kadar ilaç sanayii-ecza depoları-eczane ve hasta zincirini takip etmektedir. Bir ilacın üzerine  üretildiği anda seri numarası, üretim tarihi, son kullanma tarihi, hem kutusuna, hem de iç ambalajı olan şişeye ya da blistere basılır. Bunlar son derece sıkı denetlenen uluslararası kurallardır.  Bu kurallar, ürünün muhtemel taklitlerine karşı bir tedbirler manzumesi olduğu kadar hastaya ulaştıktan sonra da etkileri itibarıyla denetim ve gözetim ihtiyacı içindir. İlacın üretimi, depolanması ve hastaya sunulduğu her aşama yasalarla belirlenmiş mekanlarda ve kurallarla eczacının sorumluluğunda ve kontrolündedir. İlacın her aşamasını denetleme yetkisi ve sorumluluğu Sağlık Bakanlığındadır.

İlaç üretim tesislerimiz, gururla ifade etmeliyiz ki, kimi Avrupa ülkelerinin bile ulaşamadığı standartlara sahiptir. Ecza depolarımız da ağırlıklı olarak kurumsallaşmış, uluslararası ‘İyi saklama ve Dağıtım Kılavuzu’ kuralları çerçevesinde  faaliyet gösteren, hijyenik binalara sahip şirketlerdir. Eczacılarımız ve onların sahip olduğu eczane işletmeleri de, meslek etiğini her şeyin üstünde tutan, meslek yeminine sadık eczacılarımızın titiz gözetimi altındadır.

Cumhuriyetin kuruluşundan beri ilacı üretiminden hastaya ulaşıncaya kadar takip etmek üzere, toplum sağlığını güvenceye alan çok önemli yasalar yürürlüktedir. Bu yasalar bu tür olayların yaşanmaması için de bir güvencedir.

Bu tür suç örgütlerine yönelik en önemli tedbir, eczacılarımızın ürünlerini her şart altında ve her zaman kurumsallaşmış, yetkin ve ‘uluslararası kurallara’ göre faaliyet gösteren ecza depolarımızdan almakta ısrar etmeleridir. Ne idüğü belirsiz, sözümona ecza depolarından ya da kişilerden ilaç alınmamalıdır.

Diğer yandan esas tedbirin İlacı eczane ve eczacıdan kopararak ve herhangi bir tüketim nesnesi haline getirme çabalarına geçit vermemek olduğu unutulmamalıdır.

Olup bitenler, namusuyla ve mesleğin etik ilkelerine bağlı olarak çalışan eczacılarımızı, üreticilerimizi, ecza deposu yöneticilerini son derece üzmüştür. Sektör unsurları olarak, ne kadar münferit ve küçük de olsa mücadelemizi amansızca sürdürmemiz gerektiği açıktır. Ancak aynı ölçüde de, gelişmiş tesislere ve etik ilkelere sahip, insan sağlığına hizmet eden sektörümüzü de töhmet altında bırakacak tutumlardan uzak durmak gerekiyor.

Saygılarımla.